پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس هویت اخلاقی انجام شد. 165 دانشجوی دختر و 117 دانشجوی پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن مقیاس هویت اخلاقی و پرسشنامه های حساسیت اخلاقی و تصویر اخلاقی را تکمیل کردند. برای انجام تحلیل عاملی تاییدی و اکتشافی با نمونه های مجزا، در کل داده ها به دو گروه 141 نفری تقسیم شد. تحلیل مولفه های اصلی، با استفاده از داده های مربوط به یکی از گروه ها ساختار دو عاملی هویت اخلاقی (شامل نمادسازی و درون سازی) را تایید کرد و نتایج تحلیل عاملی تاییدی از ساختار عاملی به دست آمده حمایت نمود. ضرایب همبستگی بین عامل های پرسشنامه تصویر اخلاقی، حساسیت اخلاقی و مقیاس هویت اخلاقی، مبین روایی همگرای این مقیاس است. ضرایب آلفای کرونباخ برای عامل های درون سازی و نمادسازی، به ترتیب 0.86 و 0.82 به دست آمد. در کل، نتایج پژوهش حاضر مقیاس هویت اخلاقی را به عنوان یک ابزار برخوردار از ویژگی های روان سنجی مطلوب، برای سنجش هویت اخلاقی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی معرفی می کند.

هویت اخلاقی خود پنداره ای است که حول ارزش های اخلاقی شکل گرفته و مقیاس «اهمیت برای خویشتن هویت اخلاقی» (آکویینو و رید، 2002) آزمونی است که این سازه را با دو بعد درونی سازی و برونی سازی می سنجد. در این تحقیق ابتدا این مقیاس از حیث روایی ترجمه و روایی صوری مورد بحث و اصلاح واقع شد. از طریق نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای 180 دانشجوی کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز به این آزمون و دو گویه ی اضافه و هم چنین به آزمون هایی برای سنجش دین داری (آرین، 1377)، همدلی (بار آن، 1997) و مقبول نمایی اجتماعی (کران و مارلو، 1960) پاسخ گفتند. علاوه بر این، نمونه ای متشکل از 32 دانشجو بعد از 55 روز برای بازآزمایی انتخاب شدند. نتایج تحلیل عامل تاییدی موید مدل اندازه گیری این مقیاس بود. به علاوه رابطه ی معنی دار با گویه های اضافه موید روایی ملاکی و رابطه ی معنی دار با همدلی و دین داری موید روایی همگرای این مقیاس بود. پایایی این مقیاس از طریق همسانی درونی (درونی سازی: 776.0، نمادی سازی: 776.0) و بازآزمایی (درونی سازی: 505.0، نمادی سازی: 364.0) تایید شد. البته روایی واگرای این مقیاس به دلیل رابطه ی معنی دار با مقبول نمایی اجتماعی تایید نشد. در نتیجه، توصیه می شود که با توجه به رابطه ی این مقیاس با مقبول نمایی اجتماعی در کنار استفاده از این مقیاس، از مقیاسی برای سنجش مقبول نمایی جهت تفکیک های آماری استفاده شود.

این بررسی با هدف آزمون ساختار عاملی و همسانی درونی مقیاس ده ماده ای هویت اخلاقی آکینو و رید (2002) مبتنی بر رگه های اخلاقی به دست آمده از نمونه ای از دانشجویان ایرانی انجام شد. نمونه پژوهش از 429 دانشجو (313 زن، 111 مرد، 5 نفر بدون گزارش) تشکیل شد. بر اساس نتایج تحلیل عامل اکتشافی دو عامل شناسایی شد که 50.41 درصد از واریانس هویت اخلاقی را تببین معنادار کردند: نمادی سازی (34.67 درصد) و درونی سازی (15.74 درصد). همسانی درونی عوامل نمادی سازی و درونی سازی به ترتیب 0.75 و 0.61 بود. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مدل دوعاملی نسبت به مدل تک عاملی برازش بهتری با داده ها دارد. بر اساس یافته های این پژوهش، الگوی نظری آکینو و رید در زمینه هویت اخلاقی برای اندازه گیری در فرهنگ ایرانی روایی کافی دارد.

توجه به مباحث اخلاق در فرایند تصمیم گیری روشی موثر برای اجرای اخلاقیات در سطح جامعه می باشد. پژوهش های هنجاری در باب اخلاق نیز به دنبال معیاری برای تعیین حسن و قبح افعال اختیاری انسان است و هدف اصلی آن، راهنمایی افراد در تصمیم گیری و احکام مربوط به افعال اختیاری آنان در موقعیت های خاص می باشد. از سویی بررسی تصمیم گیری اخلاقی با استفاده از مقیاس ها، بینشی نسبت به تصمیم گیری اخلاقی به وجود آورده است. (این ابزارها عمدتا بر جنبه های روانی تمرکز دارند تا نظریه های اخلاقی). در این تحقیق مکتب اخلاقی اسلام مبنای طراحی مقیاس ارزیابی اخلاقی فروش شخصی قرار گرفته است. برای این منظور از نظریه پردازی داده بنیاد با اندکی اصلاحات استفاده شده است. در تحقیق حاضر با انجام تعداد 12 مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه اخلاق اسلامی و بازاریابی و کد گذاری باز در نرم افزار اطلس تی، معیارهای ارتکاب به خلاف شرع، انجام کارهای حلال ولی ضد اخلاقی، خیانت در امانت و سوء استفاده از اعتماد، دروغ گفتن، رشوه دادن، رفتاری که مفسده ای در آینده به وجود آورد، سوء رفتار فروشندگان، عدم پایبندی به تعهدات، فریب کاری، احتکار مادی و اطلاعاتی، ایجاد انحصار، پنهان کاری درباره کالا نسبت به مشتری، تبعیض قیمت بین مشتریان در حد ضرر زدن، تحت تاثیر قرار دادن نیاز واقعی مشتری، سوء استفاده از بی اطلاعی مشتری، غش در معامله (مادی، اطلاعاتی و...)، گمراه کردن مشتری، محدود کردن اختیار و استقلال رای مشتری، برای جلوگیری از افعال ضد اخلاقی در فروشندگی نسبت به مشتریان حاصل شده است.

به منظور دستیابی به هدف ساخت یک مقیاس هویت اخلاقی در دانشجویان عمدتا بر اساس الگوی آکینو و رید (2002)، در این پژوهش دو مطالعه مقدماتی اجرا شد. در مطالعه اول برای شناخت رگه های اخلاقی، 122 دانشجو (56 درصد زن) در یک تکلیف فهرست آزاد که از آنها خواسته شده بود ویژگی های یک شخص اخلاقی را فهرست کنند، شرکت کردند. تحلیل محتوای پاسخ ها با درنظر گرفتن پنج معیار (هاردی و دیگران، 2011) به 26 رگه غیرزائد منجر شد. در نمونه متفاوتی از مطالعه اول مشتمل بر 217 دانشجو (58 درصد زن) برای دستیابی به شواهد بیشتری از روایی این رگه ها، آنها از ابدا لازم نیست (یک) تا مسلما لازم است (پنج) درجه بندی شدند. نتایج نشان دادند 24 رگه بالای میانگین مقیاس، درجه بندی شده اند. بررسی نتایج زنان و مردان دانشجو به شناسایی 9 رگه ای که بالاترین درجه بندی را در هر دو جنس داشتند، منجر شد: باادب، قابل اعتماد، صادق، دارای احترام به خود، منطقی، وفادار، عادل، باایمان و صبور. این 9 رگه به عنوان محرک های فراخواننده هویت برای ساخت مقیاس هویت اخلاقی در دانشجویان در نظر گرفته شدند. در مورد مضامین یافته ها بحث شد.

مقدمه و هدف: هویت اخلاقی به مثابه مقدمه کنش اخلاقی حاصل ادغام رشد اخلاقی و رشد هویت است. هدف این پژوهش بررسی الگوی هویت اخلاقی بر اساس ویژگی های شخصیتی، استدلال اخلاقی، سبک های والدینی ادراک شده و هویت شخصی در نوجوانان بود. مواد و روش ها: مطالعه در قالب پژوهش توصیفی-همبستگی اجرا شد. جامعه آماری دانش آموزان مقطع دوم متوسطه سال تحصیلی 99-1398 در شهر مشهد بودند. تعداد 199 دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای از جامعه انتخاب و سیاهه ی هویت شخصی بنیون و آدامز(1986)، شخصیت نئو(1985)، آزمون طرحواره اخلاقی رست (1999)، مقیاس سبک فرزندپروری ادراک شده بامریند(1973) و مقیاس هویت اخلاقی آکوئینو و رید(2002) تکمیل شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد الگوی ارائه شده از هویت اخلاقی بر اساس متغیرهای منظور شده از برازش مطلوبی برخوردار است و همبستگی درونی در بیشتر متغیرهای پژوهش معنی دار است، اثرات مستقیم استدلال اخلاقی بر هویت اخلاقی، ویژگی های شخصیتی بر پایگاه های هویتی، استدلال اخلاقی و هویت اخلاقی معنی دار و اثر سبک های فرزندپروری بر پایگاه های هویت و استدلال اخلاقی و اثر پایگاه های هویتی بر هویت اخلاقی، همچنین کلیه اثرات غیرمستقیم مدل هم معنی دار به دست آمده است. استدلال اخلاقی میانجی تأثیر صفات شخصیت بر هویت اخلاقی و تأثیر سبک های فرزندپروری بر هویت اخلاقی بود. نتایج حاکی از تأثیر غیرمستقیم و معنی دار ویژگی های شخصیتی و سبک های فرزندپروری بر هویت اخلاقی از طریق میانجی گری هویت شخصی و ویژگی های شخصیت و سبک فرزندپروری بر هویت اخلاقی از طریق میانجی گری پایگاه های هویت بود. نتیجه گیری: بنابر یافته ها، جدا از نقش تک تک متغیرهای پیشنهادی، ویژگی های شخصیتی و سبک فرزندپروری با تاثیرگذاری بر هویت شخصی و استدلال اخلاقی نقش میانجی را در تکوین هویت اخلاقی دارند و نباید از اهمیت آن غافل شد.

هدف: تقید به اخلاقیات علمی با یادگیری و درونی سازی نرم ها، ارزش ها و اصول نویسندگی ممکن است. مقوله ای که می توان آن را تحت عنوان هویت یابی نویسندگان مطرح کرد. چئونگ و همکاران با ادراک نیاز به تبیین و سنجش این مقوله، ابزاری را توسعه داده اند. پژوهش حاضر با هدف رواسازی و اعتباریابی ابزار مذکور با عنوان مقیاس هویت نویسنده انجام پذیرفت. روش: طرح استفاده شده از نوع همبستگی بود که در آن روش ماتریس کوواریانس با هدف تحلیل عاملی تاییدی به کارگرفته شد. جامعه آماری موردمطالعه شامل کلیه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 98-1397 بود که تعداد 384 نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. یافته ها: نتایج حاصل از آزمون مدل مؤید هویت نویسندگی و برازش مدل با داده ها بود و مدل هویت نویسندگی از طریق آیتم های 17 گانه که نماینده ابعاد سه گانه هستند، تبیین می شود که از بین آنها 8 آیتم مربوط به بعد اعتماد نویسنده، 5 آیتم مربوط به بعد ارزش قائل شدن برای نوشتن و 4 آیتم مربوط به بعد معرفی خود به عنوان نویسنده است. پایایی مقیاس هویت نویسنده بر اساس آلفای کرونباخ 86/0 و با استفاده از روش دو نیمه کردن، 75/0به دست آمد. با توجه به نتایج به دست آمده می توان گفت که پرسش نامه هویت نویسنده ابزاری قابل اعتماد و روا برای اندازه گیری هویت نویسندگان و پژوهشگران دانشگاهی است.اصالت: این مطالعه نخستین مطالعه در خصوص بررسی خصوصیات فنی مقیاسی است که می تواند ادراک و نگرش های دانشجویان و پژوهشگران دانشگاهی در مورد هویت نویسندگی را اندازه گیری کند.

زمینه برخی افراد پس از انجام اولین رفتار غیراخلاقی، به انجام مجدد چنین رفتاری سازگار شده و به راحتی مرتکب رفتارهای غیراخلاقی بزرگتر بعدی می شوند. از طرفی برخی دیگر رفتار مجاز داشته و بعد از انجام اولین رفتار غیراخلاقی، پشیمان شده و در پی جبران رفتار غیراخلاقی خود بر می آیند. هدف این تحقیق بررسی نقش هویت و هوش اخلاقی در بروز رفتار سازگار و مجاز اخلاقی است. روش روش اجرای تحقیق حاضر توصیفی-پیمایشی است. این پژوهش شامل دو تحقیق جداگانه در حرفه حسابداری و حرفه حسابرسی است. جامعه آماری در حرفه حسابداری، دانشجویان حسابداری دانشکده اقتصاد و مدیریت واحد علوم تحقیقات تهران با نمونه آماری 242 نفر و در حرفه حسابرسی، حسابرسان دیوان محاسبات کشور با نمونه آماری 217 نفر و نمونه گیری در هر دو تحقیق به روش تصادفی ساده انجام شده است. داده های تحقیق از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و با روش تحلیل تشخیص همزمان و گام به گام و با نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها یافته ها نشان می دهد افراد با هویت و هوش اخلاقی بالاتر، در صورت انجام رفتار غیراخلاقی پشیمان شده و انجام رفتارهای غیراخلاقی بعدی خود را متوقف یا محدود می نمایند. نتیجه گیری هویت و هوش اخلاقی در بروز رفتار سازگار یا مجاز اخلاقی نقش دارند. سازمان ها می توانند از ویژگی های شخصیتی در گزینش نیروهای خود بویژه در پستهای حساس مالی و نظارتی بهره گیرند.

پژوهش حاضر با هدف ساخت مقیاس سنجش رشد اخلاقی انجام شد. مبانی نظری شامل نظریه های مختلف رشد اخلاقی بود. بر اساس آنها گویه های اولیه سنجش رشد اخلاقی تهیه شد. روایی محتوایی گویه ها، با نظرخواهی از متخصصان بررسی شد. گویه هایی که مورد تائید بیش از 75% آنها بود انتخاب شدند. جامعه آماری دانش آموزان دبیرستان های تهران بودند. ضریب پایایی آزمون با آلفای کرونباخ 0.93 شد. تحلیل عاملی سوال ها نشان داد که 55 درصد واریانس نمره های رشد اخلاقی توسط مقیاس ساخته شده تبیین می شود. پس از چرخش واریماکس 4 عامل اصلی شناسایی و نامگذاری شدند. شاخص های تحلیل عاملی تاییدی از مدل معادلات ساختاری آزمون نشان داد که مدل دارای برازش با داده ها است. در نهایت می توان از این پرسشنامه برای اندازه گیری رشد اخلاقی دانش آموزان جهت انجام پژوهش های مختلف استفاده کرد.